partekatu
• BERRIA
HAPO | Oporretako etxebizitzei eta ostatuari buruzko alegazioa
Hondarribiko PSE-EEk, emandako jendaurreko epearen barruan, HONDARRIBIKO HIRI ANTOLAMENDUKO PLAN OROKORRARI ALEGAZIO hauek aurkezten dizkio:
Oporretako etxebizitzak eta ostatua
HAPO honi egiten zaion edozein alegazio premisa beretik abiatzen da: okerra da HAPOk lortu nahi duen antolamendu-eredua, erregulazio oker eta zaharkitura jotzen baitu, hiriaren interes orokorretik urrun.
Gogora dezagun Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak 2020ko maiatzaren 25ean emandako epai irmoak Hondarribiko Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren deuseztasuna deklaratzen zuela. Eta aurkezten den HAPO ere gauza bera da: hiri-garapeneko eredu bera, herritarren interesak alde batera uzten dituena eta hiria gutxi batzuen interes ekonomikoen zerbitzura jartzen duena. Dokumentu bera berriz aurkeztu da jendaurrean.
Plan hori ulertezina da hirigintza jasangarriaren ikuspegi modernotik. Izan ere, adostasun orokorra dago lurralde- eta hiri-jarduketa orok helburu hauek izan behar dituela:
- Gizarte-kohesioa eta garapen jasangarria
- Birgaitzea lehentasunezko ardatz
- Lurzoru berrien kontsumoa ahalik eta gehien murriztea
- Energia-eraginkortasuna hiri-espazioak diseinatzeko funtsezkotzat hartzea.
Espekulaziozko hirigintza-plan bat da, zeinaren orientazio politikoa bizitegi-garapen berriez soilik arduratzea baita, haien beharra eta interes publikoa justifikatu gabe, alde batera utzita lurraldean izango dituen inpaktu negatiboak, sortuko duen barne-mugikortasunaren eskaera handia, eta Udalarentzako etorkizuneko mantentze-kostu izugarriak. Gauza bakarra berma daiteke: gutxi batzuek diru asko irabaziko dutela.
Turismoak hedapen esponentziala izan du gure hirian azken urteotan.
Zehazki, erabilera turistikoko etxebizitzak alokatzeko jarduerak hazkunde handia izan du gure ingurunean, eta tentsio asko sortu dira bizitegi-eremu jakin batzuetan, ohiko alokairurako eskuragarritasun faltagatik, prezioak igo direlako eta hiriko eremu jakin batzuk eraldatu direlako.
Hondarribiak bereziki pairatzen du fenomeno hori, bizi-kalitatean eragin handia baitu, eta kalte handia eragiten baitie komunitateko etxebizitzei. Bizitegi-erabilerako etxebizitzen erabilera turistikoak eragozpenak, zaratak eta pertsonen joan-etorriak eragiten ditu, eta auzokideen etengabeko erreklamazio-iturria da. Gure herri eta hirietan eguneroko zerbitzuen erabilera desitxuratzen du, eta Hondarribia bereziki sentikorra da horrelako etxebizitzekiko.
Era berean, eragin berezi eta kaltegarriak daude hiri osoko bizitegi-parkean, eta, bereziki, turismo gehien duten auzoetan.. Horrek esan nahi du murriztu egin direla ohiko etxebizitzetarako etxebizitzak, bereziki arazo horrek bereziki eragindako auzoetan, eta, ondorioz, murriztu egin dela auzo horietan bizi diren biztanleen kopurua. Gainera, auzo horietan etxebizitzaren prezioa garestitzea dakar (erosketan zein alokairuan), ostatu emateko helburua ekonomikoki errentagarriagoa baita. Egia da, halaber, tentsioak eta disfuntzionalitateak daudela, bizitegi-eraikin berean bizi diren pertsonak eta erabilera turistikoko etxebizitzak edo eraikin horretan bertan kokatutako alokairu turistikoko logelak okupatzen dituzten turistak elkarrekin bizi direlako.
Auzitegi Gorenak ezin hobeto deskribatzen du bai gure hirian, bai beste hainbat hiritan gertatzen den fenomenoa.. Auzitegiak aztertu eta berretsi egiten du planeamendu-ahala baliatzen den erabilera turistikoko alokairu-jarduera arautzeko udal-eskumena, ohiko bizitegi-erabilera duten hiri-eremuak erabilera turistikoko etxebizitzen eraginagatik jarduera ekonomiko huts bihurtzea saihestuz.
Eta, horretarako, Auzitegi Gorenak honako hau argudiatzen du Auzitegi Gorenaren azaroaren 19ko 1550/2020 Epaian:
“Aipatutako erreferentziekin, hirigintza aldakor baten presentzia eta exijentzia nabarmentzen dugu, inguruabar, errealitate eta gizarte-, hirigintza- eta ingurumen-behar berrietara egokitzen saiatzen dena, eta, horretarako, bere aldaketa-tresnak erabiltzen dituena hirien eraldaketa saihestezina lortzeko. Eta, horretarako, legitimatuta – eta behartuta – daude hirigintzaren eremu materialean eskumena duten administrazio publikoak; aipatutako administrazioen funtsezko jardueretako bat – eta gaur egungoetako bat – herri eta hirien basamortutzea saihestea da, biztanleez hustuta ez geratzea, leku horien bideragarritasuna ahalbidetuko zuten hirigintza-eraldaketako jarduketak garaiz egin ez izanaren ondorioz. Antzeko mugimendu gisa, hiri handietan, desberdina bada ere, posible da eta aurreikus daiteke, halaber, desertizatzea (gentrifikazioa), leku jakin batzuetan, ohiko egoiliarren bizimodua aldatzen baita, bizitegi-erabilera tradizional bat, erabilera indartsu eta turistiko bihurtzen delako, horrek dakartzan ondorio guztiekin. Izan ere, argi dago leku bat egiazkoagoa denean, jende gehiagok erakartzen duela, baina zenbat eta jende gehiagok erakartzen duen, orduan eta gehiago lausotzen dela haien benetako nortasuna, eta, horrekin batera, toki bereko ohiko egoiliarren bizitza. Laburbilduz, egiten dena zera da, hiriak –edo horien funtsezko alderdiak- parke tematikoaren antzeko bat bihurtu, leku bizigarri bat eta bizikidetzarako toki bat beharrean. Hiria arazo bihurtzen da, eta ez biztanleen arazoak konpontzeko sistema.
Kostatu egiten da hobeto adieraztea: gure hiriak jasaten duena bezalako gehiegizko turistifikazioak, batez ere erabilera turistikoko etxebizitzek eta hotelen kontrolik gabeko hazkundeak eragindakoak, hiria eraldatzen du, identitatea desegiten du eta parke tematiko bihurtzen du.
Horri gehitzen zaio hiriko jarduera ekonomikoetarako lurzatiak ostatu-erabileretara lehentasunez bideratzeko arrisku orokorra, horrek dakartzan edo ekar ditzakeen ondorio kaltegarriekin, hala nola hiriko jarduera ekonomikoen parkearen gehiegizko espezializazioa edo monolaborantza, jarduera ekonomikoetarako lurzatien, eraikinen eta lokalen salmenta- edo alokairu-prezioa garestitzea, edo hiritik beste mota bateko jarduera ekonomiko tertziario edo industrialetatik kanporatzea.
Horri dagokionez, HAPOren Memoriak zera dio:
2021eko apirilaren 15eko Osoko Bilkuran erabakitako aginduaren, Aurrerapenerako egindako Diagnostikoaren eta herritarrek parte hartzeko prozesuko lehen fasearen ondorioen emaitza gisa aurkeztutako Aurrerapenak plan berrian heldu beharreko erronka nagusi hauek bereizi zituen:
Erdiko/goiko mailan oinarritzen den bizitegi‐espezializazioa, gainerako biztanleak hirian finkatzea zailtzen duena. Fenomeno hori hautematen da, bai salerosketarako bizitegi‐parkean, bai alokairuko etxebizitza‐eskaintzan —ia ez dago alokairuko etxebizitzarik eta fenomeno berrien lehiaren eraginpean dago, hala nola erabilera turistikoko etxebizitzen eraginpean—.
Azaldutako arazoari emango zaion erantzunak berez justifikatzen du HAPOn ostatu-erabilerak eta etxebizitza turistikoak arautzeko araubide bat formulatzea, kontrolik gabeko hazkundea mugatuko duena eta horri buruzko murrizketa zorrotzak ezarriko dituena.
Bada, HAPOren Arau Orokorretan behin bakarrik aipatzen dira etxebizitza turistikoak, 3.1.5, 2. atalean, eta "ostatua" definizioan sartzen ditu, "hirugarren sektoreko erabilerak" "jarduera ekonomikoko erabilerak" definizioan.
Gainerako araudian ez da horrelako etxebizitzarik jorratzen. Ez dago fenomeno horretarako erregulaziorik. Eta ia gauza bera hotel-erabilerei dagokienez. HAPO honetako zuzentaraua argia da: erabateko deserregulazioa. Eta arautu gabe dagoena baimenduta dago. Eta, kasu honetan, askatasun osoz dago baimenduta.
HAPOk nahita alde batera uzten du erabilera mota hori arautu eta mugatuko duten arauak ezartzea. Hondarribiak inguruko beste udalerri batzuek baino intentsitate handiagoarekin pairatzen du turistifikazioaren arazoa, eta ez da ulertzen jarduera gogaikarri eta garrantzitsu bat erregulaziorik gabe geratzea eta kontrolik gabeko erabilera ahalbidetzea.
Jarduera mota hori ahalik eta gehien mugatzen duten erregulazio espezifikoak sartu behar dira, disfuntzionala delako eta erabilera espezifiko hori xehetasunez arautu behar duelako, erabilera mugatuz, eta are debekatu ere.
Horiek horrela, honako hau
ESKATZEN DU
idazki hau aurkeztutzat, onartutzat eta bertan jasotzen diren alegazioak aurkeztutzat jo ondoren, Hondarribiko Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren (HAPO) Hasierako Onespenaren Dokumentua onartu eta aldatzea, idazki honen gorputzean jasotzen diren gogoeten edukitik eratortzen den zentzuan. Laburbilduz:
- Bizitegi-inguruneetan erabilera turistikoko etxebizitzen ezarpena zorrotz mugatzen eta arautzen duten arauak sartzea.
- Era guztietako ostatu-erabilera berriak ezartzea mugatu eta eragotziko duten arauak sartzea.
