partekatu
• BERRIA
HAPO | Etxebizitzak zatitzeari eta birgaitzeari buruzko alegazioa
Hondarribiko PSE-EEk honako ALEGAZIO hauek aurkeztu dizkio HONDARRIBIKO HIRI ANTOLAMENDUKO PLAN OROKORRARI:
Etxebizitzak zatitzea eta birgaitzeari
HAPO honi egiten zaion edozein alegazio premisa beretik abiatzen da: okerra da HAPOk lortu nahi duen antolamendu-eredua, erregulazio oker eta zaharkitura jotzen baitu, hiriaren interes orokorretik urrun.
Gogora dezagun Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak 2020ko maiatzaren 25ean emandako epai irmoak Hondarribiko Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren deuseztasuna deklaratzen zuela. Eta aurkezten den HAPO ere gauza bera da: hiri-garapeneko eredu bera, herritarren interesak alde batera uzten dituena eta hiria gutxi batzuen interes ekonomikoen zerbitzura jartzen duena. Dokumentu bera berriz aurkeztu da jendaurrean.
Plan hori ulertezina da hirigintza jasangarriaren ikuspegi modernotik. Izan ere, adostasun orokorra dago lurralde- eta hiri-jarduketa orok helburu hauek izan behar dituela:
- Gizarte-kohesioa eta garapen jasangarria.
- Birgaitzea lehentasunezko ardatz
- Lurzoru berrien kontsumoa ahalik eta gehien murriztea
- Energia-eraginkortasuna hiri-espazioak diseinatzeko funtsezkotzat hartzea.
Espekulaziozko hirigintza-plan bat da, zeinaren orientazio politikoa bizitegi-garapen berriez soilik arduratzea baita, haien beharra eta interes publikoa justifikatu gabe, alde batera utzita lurraldean izango dituen inpaktu negatiboak, sortuko duen barne-mugikortasunaren eskaera handia, eta Udalarentzako etorkizuneko mantentze-kostu izugarriak. Gauza bakarra berma daiteke: gutxi batzuek diru asko irabaziko dutela.
Etxebizitzen zatiketa, azkar eta erraz ezartzeko neurria da, etxebizitzak birgaitzea dakar, eta arazo sozialak konpontzen laguntzen du zuzenean.
Oso ohikoa da adineko pertsona batzuk egungo premietarako beharko luketena baino askoz azalera handiagoko etxebizitzetan bizitzea, baina, etxebizitza zaharkituetan, instalazio modernorik gabekoetan, etab.
Zatitzeko aukerak aukera ematen du alokairuko merkatuan premia modernoetara hobeto egokitzen den azalera duten etxebizitza kopuru handi bat jartzeko, eta, aldi berean, jatorrizko jabeek beren etxebizitzak birgaitzeko aukera ematen du, etxebizitzaren banaketa alokatzeagatik edo saltzeagatik diru-sarrerak jasotzen dituztenean.
Neurri horrek ez du inolako eraginik lurraldean, ez baitira lurzoru berriak okupatzen, inola ere, eta, aldi berean, birgaitzeko jarduera potentzial handia du.
Horri dagokionez, Lurralde Antolamendurako Gidalerroek hiri-antolamenduaren helburu estrategiko gisa ezartzen dute espazio urbanizatuaren aprobetxamendua optimizatzea.
Etxebizitzen zatiketa malgutzeko proposamen hori ez da alegazio-egileen burutazio bat. Puntu honetan, gogorarazi behar da Euskadiko Etxebizitzari buruzko 3/2015 Legeak, bereziki, etxebizitzak zatitzea hiri- eta etxebizitza-politikako elementu gisa jasotzen duela, hirien erabilera eta jada gauzatuta dagoen eraikuntza areagotzeko.
- artikulua. Lehendik dauden etxebizitzak zatitzea.
- Eraikitako ondarearen birgaitzeak berekin ekar dezake eraikinaren egokitzapen funtzionala egitea, lehendik dauden etxebizitzak zatitu eta etxebizitza-unitate berriak sortuz edo unitate handiagoetan bilduz. Etxebizitza-unitate berri horiek gizarteak unean-unean dituen eskakizunetara egokituak izan beharko dute, bai azaleraz eta bai konfigurazioz, eraikitako ondarearen funtzio soziala bete dezaten.
Funtzio hori betetzeko, Donostialdea-Bidasoa Behereko Lurralde Plan Partzialak, zeina Hondarribian arautzen baita, izaera arauemailez aurreikusten du hirigintza-plangintza egokitzea, etxebizitza kopurua handitzeko, sabai eraikigarriaren edo eraikigarriaren azalera handitu gabe.
Hala, Donostialdeko Lurralde Plan Partziala onartzen duen uztailaren 27ko 121/2016 Dekretuaren I. eranskinaren 30.6 artikuluak berariaz arautzen du:
“Azkenik, etxebizitza batean bizi den «familia-taldearen» tamaina murrizteko joera laguntzeko, hiri-plangintzan beharrezkoak diren aldaketa tipologikoak eta/edo araudia egokitzekoak aintzat hartu beharko dira, eraikitako sabai-azalera edo aurreikusitako sabai-azalera eraikigarria handitu gabe etxebizitza kopurua handitzeko eta, hartara, adierazitako joerari erantzuteko (etxebizitzaren azalera minimoa murriztea, egun dauden etxebizitzetariko batzuk zatitzeko aukera, lokal jakin batzuk etxebizitza gisa berrerabiltzeko aukera, etab.)
1996ko indarreko Arauen arabera, batez besteko tamaina 60 m2-koa da kaskoan, eta 80 m2-koa gainerakoetan, etxebizitzak zatitzean. Horrek esan nahi du oso etxebizitza handiak soilik zatitu daitezkeela batez besteko tamaina hori lortzeko.
2017ko HAPOk, baliogabetuak, honako hau ezartzen zuen 4.3.1 artikuluaren 5. apartatuan:
—«a.1», «a.2», «a.3.1», eta, «a.3.2» Partzeletan, onartu egingo da Plan Orokor hau onartu aurretik zeuden etxebizitzak azpibanatzea. Baldintza bakarra izango da emaitzazko etxebizitzek betetzea gutxieneko baldintza hauek: egiturara eta eraikuntzara, irisgarritasuna, estankotasuna, instalazioen funtzionaltasuna eta bizigarritasuna –horiek ezarrita daude ondare urbanizatua eta eraikia birgaitzeko jarduketa babestuei buruzko «317/2002» Dekretuaren «III» eta «IV» Eranskinetan-.
Orobat, eraikinaren komunikazio-gune bertikalerako ezartzen diren sarbide komuneko elementuek bete egin beharko dituzte indarrean dagoen irisgarritasunari buruzko araudiak eskatutako dimentsio eskakizunak.
HAPOn aurreikusitako arau berriek sistema zorrotzagoa planteatzen diote 2017ko HAPOri, 4.3.1.5 artikuluan hau baitiote:
a.1, a.2, a.3.1, eta, a.3.2 partzeletan eta a.3.3 eta a.4 partzeletan onartu egingo da Plan Orokor hau onartu aurretik zeuden etxebizitzak azpibanatzea. Baldintza bakarra izango da emaitzazko etxebizitzek betetzea Euskal Herriko Autonomia Erkidegoko etxebizitzen eta zuzkidura alojamenduen gutxieneko bizigarritasun baldintzak eta diseinu arauak arautzen dituen ekainaren 28ko 80/2022 dekretuan edo horren ordezko araudian ezarritako bizigarritasun baldintzak, baita Plan Orokor honek ezarritako baldintzak ere, barne hartuta 4.1.3 artikulua eta gutxieneko batez besteko neurria.
Zatitu beharreko eta ondoriozko etxebizitzen tamaina 60m2 (t) baino handiagoa izango da a.1 eta a.2 lurzatietan; 80,00 m² (t) baino handiagoa a.3.1, a.3.2, y, a.3.3 lurzatietan eta 125,00 m² (t) baino handiagoa a.3.4 eta a.4 lurzatietan.
Zatitu beharreko etxebizitzak eta horien emaitzak ezin izango dira berriz zatitu.
Era berean, sarbide komuneko elementuak...
Hau da, egungo HAPO atzera itzuli da, etxebizitzak zatitzeko sistema orain dela 30 urte baino zorrotzagoa da 2017koarekin alderatuta, eta 1996ko Arau Subsidiarioen eskema zaharkituari eusten dio, duela ia 30 urtekoari. Zalantzarik gabe, hori oso antzinako irizpideak oso errealitate aldakorretan nola erabiltzen diren erakusten duen beste adibide bat da. Zaila da erregresio hori ulertzea.
Bestalde, irizpide murriztaile bera ezartzen du birgaitze-jarduketetarako; hori ulertezina da, duela urte asko kalkulatutako etxebizitza-tamainaren estandarrari eustera behartzea, eta egungo familia-tamainarekin eta hori argi eta garbi murrizten duten gizarte-joera guztiekin zerikusirik ez izatea.
Etxebizitzen banaketa horizontalerako aukerak mugatzen dituzten araudien aldaketak aplikazio zehatza du "a.10 Alde zaharreko bizitegiak", "a.20 Zabalguneko bizitegiak" eta "a.30 Eraikuntza irekiko bizitegiak" lurzatien bizitegi-zonetan, guztiak ere "hiri-lurzoru finkatuan kokatutako bizitoki-lurzatiak".
Logikoa da etxebizitza-tipologia berrien aldeko apustua egitea; izan ere, aldaketa handia dago familia tradizionalean, eta gizarte berri bati etxebizitza mota berri bat dagokio.
Etxebizitza txikiago bat agertzeak hobetu ditzake gazteek, ikasleek, etorkinek, guraso bakarreko familiek, dibortziatuek edo adinekoek etxebizitza eskuratzeko dituzten baldintzak, etxebizitzaren prezioaren arabera (jabetzan edo alokairuan), merkatuan etxebizitza txikiagoak eta, beraz, eskuragarriagoak agertzen direlako, edo etxebizitzak banatzearen eta, ondoren, saltzearen edo alokatzearen ondorioz diru-sarrerak lortzen direlako.
Etxebizitzen zatiketa ahalbidetzen denez, familia-egoera desberdinetarako etxebizitza egokiagoetan bizitzea errazten da, gero eta anitzagoetan. Hori bereziki garrantzitsua da adinekoen kasuan, beren auzoan bizitzen jarrai dezaten ahalbidetuz, deserrotzerik eragin gabe tutoretzapeko apartamentuetara, zaharren egoitzetara edo hobeto egokitutako eta prezio txikiagoko etxebizitzetara lekualdatzeagatik.
Erabiltzen ez den etxebizitza-azaleraren salmentaren etekin ekonomikoa lortzeak haren bizi-kalitateari eustea edo hura handitzea ahalbidetuko luke, bai benetan beharrezkoa den etxebizitzaren zatian erreformak ahalbidetzeagatik, instalazioak hobetzeari, isolatzeari, komunak eta sukaldeak egokitzeari eta abarri dagokienez, bai tamaina txikiagoko etxebizitzen mantentze-lanen, berokuntzaren eta abarren kostuak murrizteari dagokionez.
Etxebizitzen banaketari dagokionez, ordenantzen eta irizpideen aldaketak eragin handia izango luke, ia hirukoiztu egingo bailirateke segregagarriak diren etxebizitzak, eta 45 m2-ko gutxieneko azalera erabilgarria ezarriko bailitzateke emaitzazko etxebizitzetarako, hasiera batean segregagarriak zirenekin alderatuta.
Horiek horrela, honako hau
ESKATZEN DU
idazki hau aurkeztutzat, onartutzat eta bertan jasotzen diren alegazioak aurkeztutzat jo ondoren, Hondarribiko Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren (HAPO) Hasierako Onespenaren Dokumentua onartu eta aldatzea, idazki honen gorputzean jasotzen diren gogoeten edukitik eratortzen den zentzuan. Laburbilduz:
- Etxebizitzen azpizatiketa arautzen duten arauak aldatzea, Legearen eta Lurralde Plan Partzialaren agindua betez, hau da, azpizatiketa bultzatzea, 1996ko Arau Subsidiarioetan arrastatutako batez besteko tamainaren eskakizuna ezabatuz, eta unean uneko errealitate sozialera egokitzea.
- Birgaitze-jarduketetarako batez besteko tamainari buruzko arauak aldatzea, ondoriozko etxebizitzen tamaina txikiagoak ahalbidetuz.
