PSE-EE PSOE Socialistas Vascos

Honen bidez, jendaurrean jartzeko epearen barruan, HONDARRIBIKO HIRI ANTOLAMENDUKO PLAN OROKORRARI ALEGAZIO hauek aurkezten dizkio Hondarribiko PSE-EEk:

HAPO honi egiten zaion edozein alegazio premisa beretik abiatzen da: okerra da HAPOk lortu nahi duen antolamendu-eredua, erregulazio oker eta zaharkitura jotzen baitu, hiriaren interes orokorretik urrun.

Gogora dezagun Euskal Autonomia Erkidegoko Justizia Auzitegi Nagusiak 2020ko maiatzaren 25ean emandako epai irmoak Hondarribiko Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren deuseztasuna deklaratzen zuela. Eta aurkezten den HAPO ere gauza bera da: hiri-garapeneko eredu bera, herritarren interesak alde batera uzten dituena eta hiria gutxi batzuen interes ekonomikoen zerbitzura jartzen duena.  Dokumentu bera berriz aurkeztu da jendaurrean.

Plan hori ulertezina da hirigintza jasangarriaren ikuspegi modernotik. Izan ere, adostasun orokorra dago lurralde- eta hiri-jarduketa orok helburu hauek izan behar dituela:

- Gizarte-kohesioa eta garapen jasangarria

- Birgaitzea lehentasunezko ardatz

- Lurzoru berrien kontsumoa ahalik eta gehien murriztea

- Energia-eraginkortasuna hiri-espazioak diseinatzeko funtsezkotzat hartzea.

Espekulaziozko hirigintza-plan bat da, zeinaren orientazio politikoa bizitegi-garapen berriez soilik arduratzea baita, haien beharra eta interes publikoa justifikatu gabe, alde batera utzita lurraldean izango dituen inpaktu negatiboak, sortuko duen barne-mugikortasunaren eskaera handia, eta Udalarentzako etorkizuneko mantentze-kostu izugarriak. Gauza bakarra berma daiteke: gutxi batzuek diru asko irabaziko dutela.

Plan horren ahalegin guztiak lurzoru berriak okupatzeko jarduera klasikoak diseinatzera bideratzen dira, ikuspegiak dituzten eremuetan luxuzko etxebizitzak sortzeko, hirigunetik deskonektatuta egongo direnak. Antolamendu horrek ez du inondik inora hiri kohesionaturik sortzen, eta energia-, ingurumen- eta gizarte-iraunkortasunaren guztiz kontrakoa da.

Izan ere, jakina, etekin izugarriak emango dizkie sustatzaile pribatuei.

Planak areagotu egiten du bizitegi hazkunde librea,  batere justifikatu gabe beharrezkoa denik. Besterik gabe, egiaztatzen du ez dela lurralde antolamenduan zilegi den gehienezko kopurua gainditzen.

Baina hori ez da justifikazio bat. Ez dago azterlanik, behar demografikorik, etxebizitza berrien eskariaren azterketarik… Herria handituko da benetan beharrezkoa bada. Baina ez negozioa egiteko. Ez dago justifikatuta zergatik sortu behar duen Hondarribiak hainbeste etxebizitza berri.

Basako interes orokorretik aldentzen den politika horren adibide bikaina da. Udal talde bezala, zalantza ugari sortu zizkigun aurreko HAPOn, duela 7 urte formulatutakoan. Baina orain ezin dugu inola ere antolamendu eredu hori onartu.

HAPOk eremu horretarako 247 etxebizitza libreko garapen berri bat proposatzen du. Neurrigabeko garapena, erabat ezegokia erabilera hori izateko, eta gutxiago intentsitate horretan.

Maldan dagoen eremu bat da, kosta osotik ikusten dena, lehen mailako paisaia inpaktua duena; esku-hartze horren eragina kosta osotik ikusiko da. Hondarribiaren irudia aldatuko du erabat. Muntaietan behe solairu eta 3 altuera bitarteko blokeak ikusten dira, hori guztia altuera handi samarrean maldan dagoen lurzoru batean, horrek inpaktua areagotu egingo duelarik. Planak berak ezin du ezkutatu, adierazten baitu Paisaiaren Interes Bereziko Eremuetan dagoela.

Etxebizitzek ikuspegi ederrak izango dituzte, baina ikuspuntu pribatu berekoia eta ez solidarioa izango dute, gaur egungo hiri politiketan ulertzen zailak diren hiri zerbitzu batzuen mantentze lanak egitea eta ezartzea ekarriko baitute.

Ez dugu ikusi 2023an gurearen antzeko udalerrietan horren antzeko garapenik egin denik. Azken ureetan kontzientzia ekologikoa zeharo aldatu da, klima aldaketa duela 10 urte bitxikeria zen, eta gaur egun mundu mailan larrialdia da. Hiri trinko eta jasangarriaz esaten den guztia, onartezina da auzo horretan.

Hirigunetik oso aldenduta dagoen eremua da, ez du zuzkidurarik, ez dendarik, ez ezertxo ere…ibilgailu pribatuan joan-etorriak egitea eragingo du, ez du ez buru ez hankarik.  Planak berak hala dio.

Eta zer dakarkio hiriari et bere etxebizitza politikari?

Planak lotsa galtzen du, eta aitortu egiten du balio handiko etxebizitzak izango direla, bigarren bizitokia izango direnak… Hori al da Hondarribiak behar duena? Horretarako egiten dugu Plan Orokor bat?

Espekulaziozko esku-hartzearen eredu bikaina da, hirigunetik aldenduta dago, ez du babeseko etxebizitzarik, hiri inpaktu handia du, ez da batere jasangarria, eta laidogarria da energia eraginkortasunaren aldetik.

 

Baina hori bai, askoz ere ordu gehiago eskaintzen zaizkio edozein birgaitze esku-hartzeri baino.

Horren helburua zera da:

- Planaren memoria:

Bizitegi-garapen berriko esparrua. Paisaia baldintza paregabeak kontuan izanik eta hirigunetik urrun egonik, balio handiko etxebizitza libreko garapen batera zuzendua da, bigarren etxebizitzarako eskaria asetzera, hain zuzen ere. 

Hori al da planaren aitortutako helburua??

- Ingurumen Azterketa Estrategikoaren Memoria

Kokapenagatik, eremuak ikusmen-hauskortasun ertain-handia eta egunerokotasun handia ditu. Proposatutako eremuetan dagoen kota-aldea (+17tik +67ra) eta dauden maldak kontuan hartuta, aurreikusi daiteke lur-mugimenduak garrantzitsuak izango direla kasu guztietan.

- Arau partikularra:

1.3. ANTOLAMENDUKO IRIZPIDEAK, HELBURUAK ETA PROPOSAMENAK

Ageriko kalitate paisajistikoko eta higiezin balioko lurzoruetan kokatua, xedea kalitate handiko etxebizitza eskaria asetzera zuzendua da, kontuan izanik horri dagokionez oso kualifikatua den arro bisualean garapen berriaren paisaia-azalpena duela, eta ingurunean aurretik eraikiak diren etxeen ezaugarriak, dentsitate txikikoak eta higiezin-balio handikoak. 

- 2 3. ANTOLAMENDU XEHATUA ZEHAZTEKO ARAUBIDEA 

Sektorearen garapen‐plangintzak paisaia‐integrazioko azterlan bat jaso beharko du, izan dezakeen inpaktuagatik eta Paisaiaren Interes Bereziko Eremuetan (Lurralde Plan Partziala) dagoelako.    

Argi dago eremuaren ezaugarriek bideraezina egiten dutela udalerria garatzeko lurzoru erreserba gisa erabiltzea. Berriz diogu Eusko Jaurlaritzaren ingurumen azterketa agirian bertan, udalerria garatzeko eremu gisa kalifikatzearen kontrako iritzia eman dela. Seguruenik, Plan Partzialaren deskribapen eta datuak “kopiatu eta itsatsi” eginez:

Irisgarritasuna: “6.3 Basako" eremuak irisgarritasun orokor eskasa du.

Lur mugimenduak: “6.3 Basako” sektorearen lurzoruaren baldintzek,  maila alde eta malda handiak dituelarik (batez beste % 20 gutxi gorabehera), eta “irisgarritasun” araudiak ezartzen dituen mugek, eragiten dute proiektatutako antolamenduak dakarren lur mugimenduak gehiegizkoak izatea, 77.000 m3 gutxi gorabehera (102.368,20 m3ko indusketak eta 25.587,00 m3ko betelanak)(13/4 or)…/…

Lurzoruaren topografiak, kota alde nabarmenak dituenak, eragiten du beharrezkoa izatea zenbait euste- horma eta egitura egin behar izatea. (13/4 or)

 

Aurreikusitako eta beharrezko lur-mugimendu ikaragarritik ez dakigu zein den balantzea, ez esku-hartzearen neutraltasuna nola justifikatuko litzatekeen, ez eta dagoen ingurunean gertatzen diren lur-erauzketa eta betelan handiak nola integratuko liratekeen ere, eta horrek, zalantzarik gabe, adierazitakoa baino askoz inpaktu handiagoak sortuko lituzke.

Izan ere, fotomuntaketak irudi faltsua ematen du, eraikinak jaso besterik ez du egiten, eta angelu faltsu batetik erakusten du, hegazkin batetik, adibidez. Baina lurretik, espigoitik edo Frantziatik ikusita inpaktua askoz ere handiagoa izango da.

Eta ez soilik eraikuntzengatik: lurraren maldak mugimendu masiboak egitera behartuko du, eraikitzeko terrazak sortzeko. Horretarako, ainguratutako euste-hormak egin beharko dira, eremuaren luzera osoan edo luzeagoan. Eta bideak egiteak beste euste-horma batzuk egitea ekarriko du. Ondorioz, eremu osoa hormigoituta geratuko da, eta ingurumenean eta ikusmenean eragin handia izango du.

Horren ondorioz, Geoteknia bezalako baldintzatzaile baten gainetik igarotzen da lurraren ahalmena. Ez da justifikatu, ezta aztertu ere, eremua fidagarria den, lurraren egiturazko ahalmenari dagokionez. Ezin da bermatu epe ertain-luzerako erantzuna, kontuan hartuta Itsasargiko errepidean izandako lur-jausien gertakari larriak, berriki gertatutakoak, sarbide horiek etengabe ixtea eta zonaren ezegonkortasun geologikoa ere eragin dutenak. Arazo horiek, etorkizunean, Udalak mantendu eta konpondu beharko ditu.

Gainera, bistakoa da bideak erabat behartuta geratzen direla irisgarritasun-eskakizunak betetzeko, eta horrek ekarriko du oinezkoen ibilbideek eta trazatuek kolektibo kalteberentzako gune arriskutsu asko izatea segurtasunaren eta generoaren ikuspegitik, 2023an pentsaezina dena. Eta hori guztia espekulazio-helburu hutsagatik.

Eremuaren kokapena eta topografia direla eta, irisgarritasuna ia hutsaren hurrengoa da, eraikinetatik edo bidearen trazaduratik aldendutako arrapala-tarteen bidezko ibilbide amaiezina erabili beharko baita. Arrapala handien sekuentzia-elementu bat proiektatu da. Benetan beharrezkoa da gogoraraztea irisgarritasuna ez dela arrazoi batzuengatik gurpil-aulkiak behar dituen jendea bakarrik: haurtxoen kotxeak, erosketa-orgak, makuluak edo bastoia dituen jendea, taka-taka duen jendea, ibiltzeko eta ikusteko zailtasunak dituen jendea... Hau da, erabiltzaile guztiok behar dugu babesa irisgarritasun-baldintzei dagokienez, eta norabide guztietan, une jakin batean.

Ez da gutxieneko azterketarik egin bide orokorrean, sarbideetako trafikoan eta hiriko trafikoan izango dituen eraginei buruz. Etxebizitza-bolumen horrek, herrigunetik hain urrun egonik, ibilgailu pribatuaren mugimendu ikaragarria eragingo du, ingurumen-sentsibilitate txikiagoaren aurkakoa. Orografia eta antolamendu horrekin, ez dago motordun joan-etorrien alternatibarik.

Esleitutako aprobetxamendua handia denez, altuera handiko eraikinak egin behar dira, zuzkidurak eta estandarrak betetzen direla bermatzeko. 247 etxebizitza etxebizitza asko dira hain txikia den eta antzeko orografia duen lurralde baterako. Zalantzarik gabe, urbanizazioak eta ondoriozko eraikinek eragin handia izango dute.

Jarduketa horrek, zalantzarik gabe, oso eragin negatiboa izango du udal-ogasun publikoan, etorkizunean hiri-zerbitzuak bermatu beharko baititu, hala nola bideen garbiketa, zabor-bilketa, espazio publikoen argiztapena, hiri-mantentzea, ezponden eta euste-hormen mantentze-lanak. Jarduketa horiek saihestu egin behar dira, behar-beharrezkoak direnean izan ezik. Eta behar hori ez da Hondarribian gertatzen; izan ere, ez dago antolamendu-aukera hori justifikatzeko azterlanik  Ez dira aztertu inpaktu horiek, ez baitago horiek justifikatzen edo babesten dituen azterketarik

Herritarri begira, ingurumenaren eta paisaiaren ikuspegitik eragin larria izango du. Jarduketa horrek udalerriaren morfologiaren aldaketa oso larria ekarriko du, batez ere hondartzatik, badiatik edo Frantziatik begiratuta.

Horrek kalte egingo dio historian zehar sortu diren paisaia-ezaugarrien definizioari. Kalte konponezina izango da gure paisaian eta hiriaren irudian. Basakok Hondarribian izango lukeen inpaktua suntsitzailea izango litzateke paisaiaren ikuspegitik. Aurrekari bakarra Iterlimenen sustapena da, duela 60 urte egindakoa, oraingoarekin zerikusirik ez duen testuinguru soziokultural batean. Ulertezina iruditzen zaigu horrelako proposamen bat ekartzea. Ez dira etxebizitzak bakarrik: lur-erauzketak, hormak, bideak, lubetak... Inguruko morfologia guztia aldatuko da, eta zalantzarik gabe, inguruko eremuei eragingo die. Badakigu, baina ezkutatu egiten da.

Administrazio guztiak konprometituta daude lurzoru berrien artifizializazioa eta okupazioa minimizatzeko printzipioekin. Basakoren garapena,  hirigunetik urrun izanik, garapen jasangarriaren edozein printzipioren aurkakoa da. Energia-eraginkortasunaren ikuspegitik, astakeria da, garraio pribatuan mugimendu ugari eragingo dituena, eta zerbitzuen, hiri-garraioaren eta abarren beharra biderkatuko duena.

Basakon, ezinezkoa da hainbat gai garrantzitsu justifikatzea, adibidez, sartzen joan diren araudiei buruzko guztiak, orain arte gizarte-eremuan eta, beraz, zuzenean garrantzi eta protagonismorik ez zutenak, baina orain, kasu honetan bezala, badutenak , kasu honetan  hirigintzaren alorrari dagokionez. Arau horietan guztietan, irizpide eta helburu nagusiak honako hauek dira: ingurunea errespetatzea, ingurumena, natura-ingurunea eta landa-ingurunea integratzea, babestea eta kontserbatzea, hiri-hazkundea berriz aztertzea eta hiri-trinkotzea lehenestea hedapenaren, jasangarritasunaren, baliabideen aprobetxamenduaren, optimizazioaren eta abarren aurrean, kolektibo kalteberei lehentasunezko arreta ematea, eta abar.

Berriro diogu Lurralde Antolamendurako Gidalerroeek eta Donostialdea-Bidasoako Lurralde Plan Partzialak (2016, paisaia babesteagatik 2020ko maiatzean egindako aldaketarekin) nahitaez justifikatu eta behatu behar dutela Plan Orokor berriak bertan Txingudiko Badiari, Jaizkibel kostari, Jaizkibel barnealdeari eta abarri buruz jasotako guztia.

Donostialdeko 2016ko LPPk Jaizkibelgo mendi-hegalaren eremua ere jasotzen du Hondarribian, «Zuzkidura-ekipamendu orokorraren», «Espazio libre handien» eta «Lehentasunezko plangintza bateragarriaren xede diren hiri-inguruko landa-parkeen» barruan.

Gauza bera gertatzen da Ibaien eta Erreken Lurralde Plan Sektorialekin; proposatutako antolamendua benetako hesi bat da ur-ibilguak mendi-mazeletan igarotzearen, Basogintza eta Nekazaritzaren Lurralde Plan Sektorialaren, eta abarren  aurrean.

Basako eremurako proposamenak ez dio adierazitako guztiari jaramonik egiten eta ez du betetzen. HAPOk printzipio horiek gogorarazten ditu bere memorian, baina lurzoruaren erabileren eta intentsitateen erregulazio materialean erabat aldentzen da. Ebokazio faltsua eta hutsa da.

Era berean, adierazgarria da Basako eremurako dagoeneko zehaztuta dagoen antolamendua duen proposamen bat aurkeztu dela, "kasualitatez" guztiz bat datorrena aurreko HAPO deuseztatu aurretik izapidetzen hasi zen Plan Partzialaren dokumenturako proposatutakoarekin... Erabat "prestatutako" proposamen bat aurkeztu da, eta, beraz, faseei eta izapideei dagokienez, garatzeko betebeharrak saihesten ari dira. Horrek gutxiesten eta sakrifikatzen du herritarren parte-hartzea, higiezinen eta espekulazioaren helburuari eusteko.

Horretan guztian, ez dago inpaktu horren justifikazio txikiena, konpondu beharreko helburuak eta arazoak formulatzen dituena, beste aukera batzuk aztertu eta baztertzen dituena, eta jarduera beharrezkoa dela eta ahalik eta ordenaziorik onena hori dela ondorioztatzen duena. Baina, nola izango da horrelako analisi bat jarduera huts eta espekulatibo batean?

Planteatutako gai guztiak oinarri hartuta, Udalak lurzoru horiek desklasifikatu behar ditu, Hondarribiak  baino garrantzi eta hirigintza-gatazka askoz handiagoak dituzten Euskadiko udalerriek  (Bilbok, adibidez) emandako urratsei jarraiki, izan ere, udalerri horiek jada planteatzen ari dira eremuen desklasifikazioa, azken gertakariek hurrengo hamarkadetan faktore erabakigarri gisa sartu duten agertoki sozial ekonomiko, politiko eta sanitarioa kontuan hartuta, edo alternatibak alde batera uztea (Donostiak egin duen bezala, adibidez), orain dela urte batzuk baliozko aukera gisa agertzen baitziren, garai hartako beharretara egokituta, eta orain ez baitira hala.

Neurri horretan, uste dugu Basako eremua desklasifikatu egin beharko litzatekeela, eta haren izaerari, nekazaritza-erabilerari eta paisaiaren babesari eutsi beharko liekeela, gorago adierazi ditugun printzipioak bete ditzan, plan berri baten proposamenak horiei erantzun nahi baitie: Lurralde Antolamendurako Gidalerroek eta Donostialdea-Bidasoako 2016ko Lurralde Plan Partziala betetzea, paisaia babesteko 2020ko maiatzeko aldaketarekin.

Nolanahi ere, eraikigarritasunaren aurreikuspena hura garatzeko egokiak diren eremuetara lekualdatu behar da, hala nola Tudelenea eta Etxanikenea eremuetara, lehendik dagoen bide- eta zuzkidura-sistema orokorraren ondora, berehalako zerbitzu trinkoak dituenera eta paisaia-ondorio onartezinik ez duenera.

Basakorik gabe Babes Publikoko Etxebizitzen garapena ekonomikoki ezinezkoa delako aitzakia-justifikazioari aurrea hartu behar diogu. Hori erabat gezurra da. Babes Publikoko Etxebizitza bideragarria da dentsitate ertaineko inguruneetan, hala nola Tudelenean eta Etxanikenean, urbanizazio-kostu oso arrazoizkoekin, konplexutasunik gabeko orografiarekin eta sistema orokor berririk behar izan gabe. Babes Publikoko Etxebitzitzetarako finantza-laguntzen egitura oso bat dago, hainbat finantza-neurri biltzen dituena: zuzeneko dirulaguntzak, diruz lagundutako maileguak, etab. Laburbilduz, gezurra da ingurumenari, lurraldeari, paisaiari eta mugikortasunari eraso egin behar zaiela, Babes Publikoko Etxebizitza bideragarri egiteko.

 

Horregatik, argi eta garbi defendatzen dugu:

- Basako bizitegi-eremu gisa ezabatzea, lurzoru urbanizagarri gisa desklasifikatuta, eta babes berezia duen lurzoru urbanizaezin gisa sailkatuta, paisaia-, ingurumen- eta nekazaritza-balioengatik.

- Aldi berean, aurreikusitako 247 etxebizitzen kopurua Tudelenea eta Etxanikenea eremuetan igotzea, Babes Publikoko Etxebizitzak soilik diren zonak egitea saihesteko, Etxebizitzari buruzko ekainaren 18ko 3/2015 euskal Legearen 2.g) artikuluan jasotako gizarte-kohesioaren printzipioari hobeto erantzungo dioten eremu mistoak sortuz.

Eremu horiek saihesbidearen ondoan daude, oso komunikatuta dagoen eta Babes Publikoko Etxebizitzen politikak garatzeko perfektua den eremu batean. Lekualdaketa hori ezin hobeto konpentsa daiteke. Aldeak ez du zalantzan jartzen Planaren bideragarritasuna, eta jarduketa oso intrusiboa eta ulertezina saihesten du.

 

Horiek horrela, honako hau

ESKATZEN DU

idazki hau aurkeztutzat, onartutzat eta bertan jasotzen diren alegazioak aurkeztutzat jo ondoren, Hondarribiko Hiri Antolamenduko Plan Orokorraren (HAPO) Hasierako Onespenaren Dokumentua onartu eta aldatzea, idazki honen gorputzean jasotzen diren gogoeten edukitik eratortzen den zentzuan. Laburbilduz:

- Basako lurzoru urbanizagarri gisa desklasifikatzea eta landa-lurzoru gisa mantentzea.

- Aurreikusitako 247 etxebizitzak  Tudelenean eta Etxanikenean aurreikustea.